Yeniliklerden Haberdar Ol
Kaydol
ETA nın Kuruluş Dönemi ve İdeolojik Ayrışmalar
Rate this item
(1 Vote)

 

ETA ( Euskadi TAskatasuna) 1959 yılında İspanya ve Fransa hudutları içerisinde yaşayan Bask kökenli topluluğa ait müstakil bir devlet kurma gayesi güden Marksist-Leninist örgütün adıdır. Örgütün ismi Baskça’dır , Türkçesi  “Bask Vatanı ve Özgürlüktür.”

 

İspanya Diktatörü Francisco Franco’ya karşı kurulmuş olan bu örgüt   İspanya'nın kuzeydoğusundaki  ve Fransa'nın güney batısındaki Bask topraklarının hürriyeti için 1968 senesinden bu yana çeşitli faaliyetlerde bulunmuştur. ETA  zaman içerisinde kültürel hakların savunuculuğundan,silahlı ve ölümcül eylem formatına dönmüştür.

 

ETA’nın kuruluşunun  temelinde 1940’ların sonuna doğru EIA(Eusko Ikasle Alkartasun) “Bask Öğrenci Birliği” ‘ninde etkisi vardır.Çünkü bu birliğin mensuplarıda ETA’nın kuruluşunda katkıda bulunmuştur.1952 yılında 7-8 kişilik bir grup genç ,siyasi inkişafları gözden geçirmek maksatlı Bilbao’da bir platform oluştururlar.Bunlar milliyetçi ailelerden gelmekteydi ve hepside Deusto Üniversitesi öğrencisiydi.Bu öğrencilerin bir kısmıda daha önce EGI(Bask Milliyetçi Partisi[PNV]’nin gençlik kanadı.) ve EIA içerisinde faaliyet göstermişti.Bu grup PNV’nin Franco rejimine karşı mücadelesini eleştirdi.Daha sonra bu gruptan 4 kişi ETA’nın liderlik kadrosuna girmiştir.Yapılan toplantılar sıklaşmaya ve yayınladıkları bildiriler çoğalmaya başlayınca düzenli bir gazete çıkartma kararı alırlar.Çıkardıkları gazetenin adı “Ekin” ‘di.Gazetenin bu isminden dolayı grup Ekin olarak adlandırılmaya başlandı.Ekin’in gayesi Bask dilinin hakim olduğu coğrafyada bağımsız bir Bask Cumhuriyeti inşa etmekti.1953 yılında Ekin, EGI ile ilişkilerini geliştirme sürecine gider.Bask bölgesinde, Guipuzcoa’da birleşme görüşmeleri yapılır.EGI ve Ekin 1956 yılında birleşirler.İki yıl sonra 1958’de PNV yönetimi ile, EGI içerisinde PNV’yi elşetiren bir grubun arası açılır ve aynı yıl bir grup EGI üyesi PNV’den ayrılır,31 Temmuz 1959 yılında partiden ayrılan bir grup ve Ekin üyeleri ETA’yı kurarlar.

 

ETA’nın ilk yankı uyandıran eylemi 18 Temmuz 1961 yılında gerçekleşmiştir.Bu eylem şöyle vuku bulmuştur.İç savaş galibiyetini kutlamak maksatlı San Sebastian ‘a giden Franco yandaşlarını taşıyan bir treni raydan çıkarmaya yönelik olmuştur.Amaçlarına erişemeseler de bu eylem İspanyol Hükümeti’nin dikkatini çekmeyi başarmış ve olay sonrası yapılan operasyonlarda 100’den fazla ETA üyesi tutuklanmıştır.ETA’nın ilk silahlı ve ölümcül eylemi ise 7 Haziran 1968 senesinde meydana gelmiştir.Bu eylem Guipuzcoa ‘nın kuzeyinde bir köy girişinde yapılan yol kontrolünde meydana gelmiştir ve burada çıkan çatışma ETA’nın ilk silahlı eylemi olarak tarihe geçmiştir.Bu olayda ölen Txabi Etxebarrieta için neredeyse tüm Bask bölgesi anma törenleri yapmış,kiliselerde ayinler tertiplenmiş,halk gösteriler yapmıştır.Txabi artık Franco’nun zorbalık rejimine karşı milli bir kahraman haline gelmiştir.Txabi’nin ölümünün üzerine Bask gençliğinin ETA’ya katılım oranında artış gözlemlenmiştir.

 

Bu olaydan daha sonra ETA birazda halkın verdiği destek ile cesaretlenip intikam almak istemiştir.Amacı bu kez  Guipuzcoa bölgesinin siyasal sosyal işler komiseri olan Meltion Manzanas’a suikast düzenlemektir ve bunu Ağustos 1968’ de  Manzanas’ın evinin önünde kafasına sıkılan üç kurşunla gerçekleştirmişlerdir.

 

ETA  içinde yaşanan ideolojik mücadelelere değinecek olursak Aralık 1966 ve Mart 1967 yılında yapılan toplantılarda silahlı mücadele taraftarları (Madariaga,Jose, Etxebarrieta kardeşler vd.) örgütteki hakimiyetlerini ilan edince ETA içinde ayrışma başladı.Troçkist eğilimli bir grup ETA’nın eski üyelerince örgütün siyasi bürosundan atıldılar ve ETA-Berri’yi (Yeni-ETA) kurdular.

 

ETA-Berri kurucuları temel ideolojileri olan Bask Milliyetçiliğinden kopup işçi sınıfına yönelen bir yol benimsediler.1969 yılında “Komünistler”  adlı bir grup oluşturdular ve 1970 de İspanyol Komünist Hareketi adına örgütlendiler.

 

Daha sonra altıncı mecliste (ETA-VI) eski muhafazakar kadro bu meclise katılan işçi sınıfı taraftan radikal yeni kuşak üyelerini ETA’yı İspanyol devrimci Marksist soluna çekmekle suçladılar.Bu suçlanan grup ETA-VI toplantısında “ İspanyol Devleti’nin şiddetle yıkılması ve işçilerin silahlı konseylerinin ülkenin kontrolünü ele alması,işçi konseylerince kabul edilen ‘Bask ulusunun ayrılık ve tekrar birleşme hakkının savunulması,tazminat ödenmeksizin malların toplumsallaştırılması,Bask ve İspanyol dilinin eşitliği gibi kararlar alınmıştır.

 

 

Ali KOZANOĞLU

 

 

 

            KAYNAKÇA

 

http://akademikperspektif.com/2014/11/11/dogusundan-gunumuze-eta-teror-orgutu/

 

https://tr.wikipedia.org/wiki/ETA

 

http://www.turktoresi.com/viewtopic.php?f=31&t=2825

 

http://www.terororgutleri.com/etanin-kurulusu/

 

https://tr.wikipedia.org/wiki/Francisco_Franco

 

Read 146689 times Last modified on Pazar, 20 Aralık 2015 14:02

Leave a comment

Make sure you enter the (*) required information where indicated. HTML code is not allowed.